Dụng Thần là khái niệm gây nhiều tranh luận nhất trong Bát Tự, đặc biệt khi cùng một lá số nhưng mỗi người lại đưa ra một cách luận khác nhau. Vì sao Dụng Thần không có đáp án thống nhất? Vì sao có người nói thế này, người khác lại nói thế kia mà đều cho rằng mình đúng? Để trả lời những thắc mắc này, cần nhìn lại bản chất của Dụng Thần và các phương pháp luận đang được sử dụng trong Bát Tự hiện nay.

Trong Bát Tự, Dụng Thần được hiểu là ngũ hành hoặc thiên can có lợi tuyệt đối cho lá số, đóng vai trò then chốt trong việc cân bằng và vận hành mệnh cục. Trong cuộc sống, mỗi lá số chỉ chọn duy nhất một Dụng Thần, không thể thiếu. Khi Dụng Thần bị tổn hại, người ta cho rằng dễ gặp trắc trở, vận xui hoặc bất ổn kéo dài.

Tuy nhiên, trên thực tế một con người có thể có từ hai đến ba ngũ hành tương đối có lợi, nhưng Dụng Thần lại buộc phải chọn ra một “chữ” duy nhất, thường là Thiên Can thuộc Thập Thần, chứ không phải Địa Chi, bởi Địa Chi chứa nhiều Thiên Can tạp khí, không thuần nhất. Chính yêu cầu khắt khe này khiến việc xác định Dụng Thần trở nên cực kỳ khó khăn và dễ phát sinh bất đồng.
Nguyên nhân cốt lõi dẫn đến việc mỗi người luận Dụng Thần khác nhau nằm ở chỗ hiện nay tồn tại nhiều phương pháp xác định Dụng Thần, mỗi phương pháp có logic riêng, ưu điểm riêng và góc nhìn khác nhau.

Đây là phương pháp phổ biến nhất, dựa trên hình ảnh và chất liệu của ngũ hành trong đời sống. Ví dụ, Giáp Mộc được ví như một cây lớn cần Thổ để bám rễ, cần Thủy để tưới, cần Hỏa để sưởi ấm và thậm chí cần Kim để tỉa bớt cành lá. Khi có nhiều hành cùng cần thiết như vậy, câu hỏi đặt ra là: chọn hành nào làm Dụng Thần, hành nào loại bỏ? Đây chính là điểm gây tranh luận lớn, được bàn luận nhiều trong các tài liệu như Củng Thông Bảo Giám.
Thuyết này lấy Can Ngày làm trung tâm, xét mạnh yếu của Can Ngày để quyết định hướng điều chỉnh. Nếu Can Ngày vượng thì cần tiết hao để làm suy yếu, nếu Can Ngày yếu thì cần sinh trợ để tăng cường. Đây là trường phái được Từ Đại Thăng cổ xúy và hiện vẫn được rất nhiều người áp dụng.
Phương pháp này chú trọng đến nhiệt độ và khí hậu, dựa trên mùa sinh và thời điểm ngày đêm. Người sinh mùa đông lạnh lẽo cần Hỏa để sưởi ấm, người sinh mùa hè nóng bức cần Thủy để điều hòa. Điều Hậu không tập trung quá nhiều vào mạnh yếu của Can Ngày mà nhấn mạnh đến sự cân bằng khí hậu trong lá số.
Đây là cách luận thường thấy ở những người phổ biến Bát Tự theo hướng dễ hiểu. Phương pháp này không quá quan tâm đến Can Ngày mà tập trung xem ngũ hành nào quá nhiều, ngũ hành nào bị thiếu, từ đó bổ sung hành còn khuyết để đạt trạng thái đầy đủ. Một phiên bản nâng cao hơn được Lý Cư Minh quảng bá là xét theo mùa sinh: sinh mùa hè cần Thủy, mùa đông cần Hỏa, mùa xuân cần Kim, mùa thu cần Mộc.
Ngoài ra còn có cách xét theo vùng địa lý và khí hậu. Ví dụ, người sinh mùa đông ở Úc có thể lại gặp khí hậu nóng, trong khi sinh mùa hè có khi lại lạnh, khiến cách luận theo mùa truyền thống trở nên không còn phù hợp.
Phương pháp này chú trọng đến sự mất cân bằng tổng thể của ngũ hành. Nếu lá số quá nhiều Thủy mà thiếu Hỏa thì Hỏa được chọn làm Dụng Thần, nếu Kim quá mạnh làm Mộc suy yếu thì ưu tiên Mộc. Đây là Phương pháp không đặt Can Ngày làm trung tâm mà nhìn toàn bộ cách cục.
Một số quan điểm cho rằng Dụng Thần có thể thay đổi theo Đại Vận. Khi bước vào đại vận làm ngũ hành nào đó trở nên quá mạnh, Dụng Thần ban đầu có thể không còn phù hợp và cần điều chỉnh theo vận trình. Đây là điểm gây tranh cãi lớn giữa những người cho rằng phải bám nguyên cục và những người chấp nhận sự linh hoạt theo vận.
Đây là phương pháp cao cấp, dựa trên hệ thống hơn 200–500 cách cục được ghi chép trong các sách cổ như Tử Bình Chân Thuyên, Tam Mệnh Thông Hội. Một lá số có thể đồng thời phù hợp với nhiều cách cục khác nhau, bao gồm chính cách và phụ cách, khiến việc lựa chọn Dụng Thần càng trở nên phức tạp và dễ bất đồng.
Từ những phân tích trên có thể thấy, việc cùng một lá số nhưng có nhiều Dụng Thần khác nhau là điều hoàn toàn bình thường. Điều quan trọng không nằm ở việc ai đúng ai sai, mà ở chỗ người luận có giải thích rõ ràng phương pháp mình sử dụng hay không và người nghe có hiểu được logic phía sau hay không.
Các diễn đàn hay nhóm thảo luận vốn giống như một “cái chợ” nơi có đủ trình độ, quan điểm và cả những yếu tố như PR, thiên vị, đố kỵ hay tranh cãi cảm tính. Với người mới tìm hiểu, việc bước vào đó rất dễ rơi vào trạng thái hoang mang như lạc trong một mê cung Bát Quái.
Dụng Thần trong Bát Tự không thống nhất không phải vì học thuật sai lệch, mà vì có quá nhiều hệ thống lý luận cùng tồn tại. Muốn hiểu đúng, người học cần biết mình đang dùng phương pháp nào, vì sao dùng phương pháp đó và chấp nhận rằng Bát Tự là một môn học sâu, không thể rút gọn thành một công thức duy nhất cho mọi lá số.
Hy vọng những chia sẻ trên đã giúp bạn hiểu rõ hơn vì sao Dụng Thần trong Bát Tự thường không có sự thống nhất tuyệt đối, đồng thời bổ sung thêm kiến thức nền tảng để nhìn nhận vấn đề một cách khách quan hơn. Nếu bạn vẫn chưa xác định được Dụng Thần của mình hoặc có nhu cầu phân tích lá số Bát Tự có thể liên hệ với Phong Thủy Tường Minh qua Hotline: 0981 229 461 hoặc Fanpage: Phong Thủy Tường Minh để được tư vấn chi tiết và rõ ràng hơn.